Afhandeling scheiding bij de rechtbank

Wat zijn de stappen bij jullie scheiding bij de rechtbank?

Een echtscheiding moet in Nederland via de rechtbank worden geregeld. Daarvoor is altijd een advocaat nodig. Hebben jullie tijdens de mediation samen afspraken gemaakt en zijn het echtscheidingsconvenant en eventuele ouderschapsplan ondertekend? Dan kan de advocaat namens jullie een gezamenlijk verzoek tot echtscheiding indienen.

Bij een gezamenlijk verzoek is het meestal niet nodig om zelf bij de rechtbank te verschijnen. De rechtbank beoordeelt de documenten en spreekt de echtscheiding uit. Daarna moeten nog enkele administratieve stappen worden doorlopen. Pas nadat de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven bij de burgerlijke stand, zijn jullie officieel gescheiden.

Resolve begeleidt jullie niet alleen bij het maken van afspraken. We zorgen er samen met de advocaat ook voor dat de juridische afhandeling zorgvuldig wordt uitgevoerd. Zo weten jullie tijdens iedere stap wat er gebeurt en wat er nog nodig is.

Moet een scheiding altijd via de rechtbank?

Wanneer jullie getrouwd zijn en willen scheiden, moet een rechter de echtscheiding uitspreken. Een mediator kan jullie helpen om samen afspraken te maken, maar mag het verzoek tot echtscheiding niet zelf bij de rechtbank indienen. Dat moet een advocaat doen.

Dat betekent niet automatisch dat jullie zelf naar de rechtbank moeten. Wanneer jullie het met elkaar eens zijn en samen een verzoek indienen, kan de rechter de scheiding meestal schriftelijk behandelen. Een zitting is dan doorgaans niet nodig.

Zijn jullie het niet eens over de scheiding of over onderwerpen zoals de woning, alimentatie of de zorg voor de kinderen? Dan kan een van jullie een eenzijdig verzoek indienen. In dat geval duurt de procedure vaak langer en kan er wel een zitting plaatsvinden.

Scheiding indienen bij de rechtbank: de stappen

Voordat de scheiding definitief is, wordt een aantal juridische en administratieve stappen doorlopen.

1. De afspraken worden vastgelegd

Tijdens de mediation maken jullie afspraken over alle onderwerpen die voor jullie scheiding belangrijk zijn. Denk daarbij aan:

• de woning en hypotheek;
• de verdeling van spaargeld, bezittingen en schulden;
• partneralimentatie;
• pensioen;
• verzekeringen;
• belastingzaken;
• de zorg voor de kinderen;
• kinderalimentatie.

De gemaakte afspraken worden vastgelegd in een [echtscheidingsconvenant]. Een convenant is niet in alle situaties wettelijk verplicht, maar helpt om de afspraken duidelijk en juridisch zorgvuldig vast te leggen.

Hebben jullie samen minderjarige kinderen? Dan moeten jullie ook een [ouderschapsplan] opstellen. Daarin staan onder andere afspraken over de zorgverdeling, de omgang, de communicatie tussen de ouders en de kosten voor de kinderen.

2. Jullie ondertekenen de documenten

Nadat alle afspraken zijn besproken en gecontroleerd, ontvangen jullie het convenant en eventuele ouderschapsplan ter ondertekening.

Neem de tijd om de documenten goed door te lezen. Met jullie handtekening verklaren jullie dat de afspraken correct zijn weergegeven en dat jullie ermee instemmen. Zijn er nog vragen of onduidelijkheden? Dan kunnen deze voor de ondertekening met de mediator worden besproken.

3. De advocaat controleert de stukken

Na ondertekening draagt Resolve de documenten over aan de advocaat met wie wij samenwerken. De advocaat controleert of de afspraken en benodigde documenten compleet zijn.

Voor het indienen van een gezamenlijk verzoek zijn onder meer officiële documenten nodig, zoals een afschrift van de huwelijksakte en uittreksels uit de Basisregistratie Personen. Wanneer jullie minderjarige kinderen hebben, kunnen ook afschriften van hun geboorteakten nodig zijn.

Ontbreekt er nog informatie? Dan wordt dit eerst aangevuld voordat het verzoek naar de rechtbank gaat.

4. De advocaat dient het verzoekschrift in

Zodra het dossier compleet is, dient de advocaat het gezamenlijke verzoek tot echtscheiding in bij de rechtbank. Vanaf dat moment is de juridische procedure officieel gestart.

De datum waarop het scheidingsverzoek wordt ingediend, kan ook gevolgen hebben voor financiële en fiscale onderwerpen. Zo eindigt het fiscaal partnerschap wanneer het verzoek tot echtscheiding is ingediend én jullie niet meer op hetzelfde adres bij de gemeente staan ingeschreven.

Dat betekent dat het fiscaal partnerschap niet automatisch eindigt door alleen het indienen van het verzoekschrift. Wonen jullie nog op hetzelfde adres? Dan kunnen jullie nog fiscale partners zijn. Laat je bij twijfel adviseren over de gevolgen voor de belastingaangifte, toeslagen en de eigen woning.

5. De rechtbank beoordeelt het verzoek

De rechtbank controleert het verzoekschrift en de meegestuurde documenten. Bij een gezamenlijk verzoek waarbij alle stukken compleet zijn, is meestal geen zitting nodig.

De rechter beoordeelt onder andere:

• of aan de wettelijke voorwaarden is voldaan;
• of het ouderschapsplan aanwezig is wanneer er minderjarige kinderen zijn;
• of de afspraken die aan de rechter worden voorgelegd juridisch kunnen worden opgenomen in de uitspraak;
• of aanvullende informatie nodig is.

Heeft de rechtbank vragen of ontbreken er documenten? Dan ontvangt de advocaat hierover bericht. De advocaat stemt vervolgens met jullie en de mediator af welke aanvullende informatie nodig is.

Het kindgesprek bij de rechtbank

Hebben jullie kinderen vanaf 8 jaar? Dan kan de rechtbank hen per brief uitnodigen voor een kindgesprek. Tijdens dit informele gesprek kunnen kinderen aan de rechter vertellen wat zij van de situatie vinden en wat voor hen belangrijk is.

Ouders zijn niet bij het gesprek aanwezig. Een kind is ook niet verplicht om naar het gesprek te komen. In plaats daarvan kan het kind schriftelijk aan de rechter laten weten wat het vindt.

Het kind bepaalt niet zelf wat de rechter beslist. De rechter neemt de mening van het kind wel mee bij de beoordeling, samen met alle andere informatie en belangen.

Maak het kindgesprek niet groter of spannender dan nodig. Leg op een rustige en neutrale manier uit dat het kind de gelegenheid krijgt om iets te vertellen, maar dat het niet tussen de ouders hoeft te kiezen.

Moeten jullie zelf naar de rechtbank?

Bij een gezamenlijk verzoek tot echtscheiding is een rechtszitting meestal niet nodig. De rechter kan het verzoek schriftelijk behandelen en vervolgens uitspraak doen.

Een zitting kan wel nodig zijn wanneer:

• jullie het niet met elkaar eens zijn;
• een van jullie een eenzijdig verzoek indient;
• er discussie bestaat over de kinderen, alimentatie of bezittingen;
• de rechter aanvullende vragen heeft;
• de rechtbank meer uitleg nodig heeft om een beslissing te nemen.

Een belangrijk voordeel van mediation is dat jullie vooraf samen afspraken maken. Daardoor is de kans op een langdurige procedure of inhoudelijke discussie bij de rechtbank veel kleiner.

De echtscheidingsbeschikking

Wanneer de rechtbank de scheiding uitspreekt, legt de rechter dit vast in een schriftelijke uitspraak. Dit wordt de echtscheidingsbeschikking genoemd.

De beschikking wordt via de advocaat aan jullie doorgestuurd. Hierin staat dat de rechter de echtscheiding heeft uitgesproken. Eventuele afspraken die aan de rechter zijn voorgelegd, kunnen eveneens in de beschikking worden opgenomen.

Met alleen de beschikking zijn jullie nog niet officieel gescheiden. Daarvoor moet de uitspraak eerst worden ingeschreven bij de burgerlijke stand van de gemeente waar jullie huwelijk is gesloten.

Wat is een akte van berusting?

Na ontvangst van de beschikking kunnen jullie allebei een akte van berusting ondertekenen. Daarmee verklaren jullie dat jullie de uitspraak accepteren en niet in hoger beroep gaan tegen de echtscheiding.

Normaal gesproken geldt na een uitspraak een beroepstermijn. Door de aktes van berusting te ondertekenen, hoeft deze termijn niet te worden afgewacht en kan de beschikking eerder naar de gemeente worden gestuurd.

Omdat jullie bij mediation samen om de echtscheiding hebben verzocht en de afspraken gezamenlijk hebben gemaakt, is er doorgaans geen reden om tegen de uitspraak in hoger beroep te gaan.

Wanneer zijn jullie officieel gescheiden?

Jullie zijn officieel gescheiden nadat de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Dat gebeurt bij de gemeente waar jullie huwelijk is gesloten.

De beschikking moet binnen zes maanden nadat deze definitief is geworden worden ingeschreven. Gebeurt dat niet op tijd, dan verliest de beschikking haar werking en moet mogelijk opnieuw een procedure worden gestart.

Na de inschrijving ontvangen jullie via de advocaat een bevestiging. Vanaf de datum van inschrijving zijn jullie voor de wet gescheiden.

Het is dus belangrijk om onderscheid te maken tussen:

• de datum waarop het scheidingsverzoek wordt ingediend;
• de datum waarop de rechter de beschikking afgeeft;
• de datum waarop de beschikking bij de gemeente wordt ingeschreven.

De laatste datum is de officiële scheidingsdatum.

Hoe lang duurt een scheiding via de rechtbank?

De doorlooptijd verschilt per situatie en per rechtbank. Bij een gezamenlijk verzoek, complete documenten en duidelijke afspraken kan de procedure meestal relatief snel worden afgerond.

De totale duur hangt onder andere af van:

• de snelheid waarmee alle documenten worden aangeleverd;
• de volledigheid van het verzoekschrift;
• de werkvoorraad bij de rechtbank;
• eventuele aanvullende vragen van de rechter;
• de aanwezigheid van minderjarige kinderen;
• de snelheid waarmee de aktes van berusting worden ondertekend;
• de verwerking van de inschrijving door de gemeente.

In eenvoudige gezamenlijke procedures kan de juridische afhandeling soms binnen enkele weken worden uitgevoerd. Dit is echter een indicatie en geen gegarandeerde termijn. Wanneer aanvullende informatie of een zitting nodig is, duurt de procedure langer.

Wat kost een scheiding via de rechtbank?

Bij de juridische afhandeling van een scheiding kunnen verschillende kosten ontstaan. Denk aan:

• de kosten van mediation;
• advocaatkosten;
• griffierecht voor de rechtbank;
• kosten voor officiële documenten;
• eventuele kosten voor financieel, fiscaal of pensioenadvies.

Bij Resolve bespreken we vooraf welke werkzaamheden en kosten bij jullie traject horen. Daardoor weten jullie waar jullie aan toe zijn en worden onverwachte kosten zo veel mogelijk voorkomen.

Afhankelijk van jullie inkomen en vermogen komen jullie mogelijk in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Lees meer over de [kosten van een scheiding] en de mogelijke vergoeding.

Wat moet je na de officiële scheiding nog regelen?

Na de inschrijving bij de burgerlijke stand kan het nodig zijn om verschillende organisaties over jullie nieuwe situatie te informeren. Welke stappen nodig zijn, hangt af van de afspraken die jullie hebben gemaakt.

Controleer onder andere:

• de inschrijving op het woonadres;
• de voorlopige belastingaanslag;
• toeslagen;
• bankrekeningen;
• verzekeringen;
• de hypotheek of huurovereenkomst;
• pensioenafspraken;
• testamenten en begunstigingen;
• abonnementen en gezamenlijke contracten.

Veel veranderingen worden niet automatisch doorgegeven. Maak daarom samen een overzicht van de zaken die na de scheiding nog moeten worden aangepast.

Zo verzorgt Resolve de juridische afhandeling

Bij een scheiding komt veel op jullie af. Daarom zorgen we ervoor dat niet alleen de afspraken, maar ook de juridische afhandeling overzichtelijk verloopt.

Nadat het convenant en eventuele ouderschapsplan zijn ondertekend:

1. controleren we of het dossier compleet is;
2. dragen we de documenten over aan de advocaat;
3. houdt de advocaat jullie op de hoogte van de rechtbankprocedure;
4. ontvangen jullie de beschikking en aktes van berusting;
5. wordt de uitspraak na ondertekening bij de gemeente ingeschreven;
6. ontvangen jullie een bevestiging zodra de scheiding officieel is.

Jullie hoeven daardoor niet zelf een advocaat te zoeken of uit te zoeken welke documenten de rechtbank nodig heeft.

Rust en overzicht tijdens het scheidingstraject

Een scheiding via de rechtbank klinkt vaak ingewikkelder dan deze bij een gezamenlijk verzoek hoeft te zijn. Wanneer jullie samen goede afspraken hebben gemaakt en alle documenten compleet zijn, kan de juridische afhandeling meestal zonder zitting plaatsvinden.

Resolve helpt jullie stap voor stap bij het maken van duidelijke afspraken en zorgt samen met de advocaat voor de juridische afhandeling. Zo houden jullie overzicht en weten jullie wat er tijdens iedere fase van het scheidingstraject gebeurt.

Willen jullie weten welke stappen in jullie situatie nodig zijn?

Plan een vrijblijvend gesprek met een mediator bij jullie in de buurt. Tijdens dit gesprek bespreken we jullie situatie, beantwoorden we de eerste vragen en leggen we uit hoe het traject eruit kan zien.

Plan een vrijblijvend gesprek